سینمای جهان » چشم‌انداز1396/03/18


ایزابل هوپر مراکشی شد!

درباره «گنج»، اکشنی «ایندیانا جونز»ی از سینمای مراکش

کیکاوس زیاری

 

ایزابل هوپر ستاره فرانسوی با بازی در اولین فیلم عرب‌زبان خود، وارد یک دنیای اکشن ایندیانا جونزی می‌شود. این محصول سینمای مراکش با نام گنج جلوی دوربین می‌رود و عبدالله طاها کارگردان آن است. سرمایه‌ی یک‌ونیم میلیون دلاری این اکشن ماجراجویانه را تهیه‌کنندگانی از مراکش، آلمان و فرانسه تأمین می‌کنند. هوپر که سال گذشته با دو فیلم درخشید و حتی نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین بازیگر زن شد، در گنج در نقش یک فرانسوی مراکشی‌تبار ظاهر خواهد شد. او که زندگی راحت و آرامی در شهر پاریس دارد، راهی مراکش می‌شود تا یک گنج پنهان را پیدا کند که در دل کوه‌های صعب‌العبور مراکش قرار دارد و گروهی از آدم‌های مختلف هم به دنبال آن هستند. ماجراجویی‌های زن میانسال فرانسوی با درگیری‌هایی با دیگر جویندگان گنج همراه می‌شود.
حال‌وهوای گنج چیزی شبیه اولین قسمت مجموعه فیلم‌های ایندیانا جونز به کارگردانی استیون اسپیلبرگ است که نگاهی جانبدارانه به زنان دارد. شخصیت هوپر هم چیزی نزدیک به شخصیت هریسن فورد، با آن لباس و کلاه مخصوص، خواهد بود. اطلاعات بیش‌تری درباره فیلم در دست نیست اما قرار است به دو زبان عربی و فرانسوی ساخته شود. از قرار معلوم، تماشاگران فرانسوی و کشورهای عرب‌زبان مشتریان اصلی این اکشن ماجراجویانه هستند.
معلوم نیست درگیری‌ها و مشکلات موجود بین عرب‌زبان‌ها و فرانسه، در داستان گنج جایی دارند یا خیر؛ در حقیقت، هنوز مشخص نیست مسائل اجتماعی و سیاسی در پس‌زمینه‌ی این اکشن حضور خواهد داشت یا نه. سازندگان فیلم هم عمداً در این رابطه سکوت کرده و بر هیجان موجود می‌افزایند. به گفته‌ی کارگردان: «باید فیلم را دید تا متوجه این موضوع شد. تماشاگران عبدالله طاها در ظاهر امر با یک داستان اکشن زنانه سروکار دارند. این با خود آن‌هاست که از دل این داستان، چیزهای دیگری را هم بیرون بکشند و اشاره‌ها و تمثیل‌های سیاسی و اجتماعی را کشف کنند.» این در حالی است که این فیلم‌نامه‌نویس و فیلم‌ساز سرشناس روی تضاد و رویارویی دو دنیای متفاوت تکیه می‌کند: «داستان فیلم رویارویی دو دنیای متفاوت را به نمایش می‌گذارد. از یک سو ما با جهان غرب طرف هستیم و از سوی دیگر جهان عرب. شخصیت اصلی ماجرا زنی با دو هویت متفاوت است که نمی‌تواند هیچ‌یک از آن‌ها را نفی کند. او که فکر می‌کند متعلق به فرهنگ فرانسه است، پس از شروع داستان متوجه می‌شود هویت دیگری هم دارد که نمی‌تواند از آن فرار کند.»
طاها تولید گنج را کمکی به جریان نزدیک شدن فرهنگ‌های متفاوت به هم و تلاش برای خلق دیالوگی تازه در بین اقوام و ملیت‌های مختلف می‌داند. به باور او، فرانسه و مردم کشورهای مختلف جهان عرب به گونه‌ای در هم آمیخته شده‌اند که جدا کردن آن‌ها از هم معنایی ندارد. گنج هم با این نیت ساخته می‌شود که دوستی بین فرانسوی‌زبان‌ها و عرب‌زبان‌ها را تقویت کند. انتخاب یکی از مشهورترین و محبوب‌ترین ستارگان سینمای فرانسه برای بازی در نقش اصلی فیلم نیز با همین نیت صورت گرفته است. البته ایزابل هوپر با کار با هنرمندان بین‌المللی غریبه نیست و در سال‌های اخیر همکاری‌های خوبی با فیلم‌سازان خارجی و آسیایی داشته است. او که جایزه بهترین فیلم خارجی‌زبان مراسم گلدن گلوب را گرفت توسط پل ورهوفن کارگردانی شده و آن‌چه در پیش است را میا ‌هانسن لووه ساخته است.
هوپر ماه گذشته پایان خوش جدیدترین فیلم میشاییل هانکه را در جشنواره کن داشت که درباره اردوگاه کاله و مشکل مهاجران عرب مقیم فرانسه است. او قرار است در اثر تازه‌ی هونگ سنگ سوی کره‌ای هم بازی کند. هوپر این همکاری‌ها را تلاشی برای بهتر شنیده شدن صدای زنان در دنیای فیلم و سینما ارزیابی کرده است و عقیده دارد این کار لازم است. به گفته‌ی او: «فکر می‌کنم این پیام باید به‌شکلی واضح شنیده شود. باورم این نیست که از بازیگران زن باید به این دلیل استفاده کنیم که در فیلم‌های‌مان بازیگر زن داشته باشیم. تعادل بین آگاهی و واقعیت‌های وضعیت موجود، ضروری است. تا به حال کار زیادی برای زنان - و توسط خود آن‌ها - انجام شده است. اما هنوز باید کارهای بیش‌تری صورت گیرد. این کار نه‌فقط در جاهایی مثل فرانسه و انگلستان، که باید در کشورهای فقیر هم انجام شود. در بسیاری از این کشورها، زنان به دلیل شرایط سخت اقتصادی و سیاسی هزینه‌های گزاف‌تری پرداخت می‌کنند.» او در ارتباط با اولین فیلم مراکشی خود و نقش رؤیایی موردنظرش می‌گوید: «رؤیایی ندارم و رؤیاپردازی نمی‌کنم. اتفاق‌ها یا می‌افتند یا نه؛ اما در بسیاری از موارد به‌شکلی پیش‌بینی‌نشده رخ می‌دهند. امیدوارم گنج نتیجه‌ی خوبی به همراه داشته باشد.»
برخی تهیه‌کنندگان گنج همان کسانی هستند که قبل از این فیلم‌های تحسین‌شده‌ای چون اینک بهشت و وجده را تهیه کرده‌اند. هر دو فیلم پیام‌های تند و تأمل‌برانگیز سیاسی دارند و این نکته، احتمال اجتماعی بودن گنج را افزایش می‌دهد. منتقدان سینمای عرب بر این باورند که در پس‌زمینه‌ی داستان و فضای ماجراجویانه‌ی فیلم، حرف‌های جدی‌تری هم درباره مشکلات جوامع عرب‌زبان کشورهای غربی مطرح خواهد شد. کارنامه‌ی سینمایی هوپر هم این موضوع را تصدیق می‌کند. داستان عموم فیلم‌های او در کنار عنصر سرگرمی، همیشه حرف‌هایی جدی را در باب موضوع‌های مهم روز جامعه‌ی اروپا و اقلیت‌های قومی ساکن آن مطرح کرده‌اند. این در حالی است که سازندگان گنج بر «تجاری‌تر بودن» آن (در مقایسه با آثاری که در کشورهای عرب‌زبان تولید می‌شوند) تأکید می‌کنند. شرکت فیلم‌سازی «علی پروداکشن» که نبیل عیوش فیلم‌ساز مراکشی مؤسس و مدیر آن است و در تولید گنج نقش دارد، به این نکته اشاره می‌کند که تماشاگران عرب بجز مسائل سیاسی و اجتماعی، به مقداری سرگرمی هم نیاز دارند.
گنج دومین فیلم سینمایی داستانی عبدالله طاها بعد از ارتش رستگاری است که بر اساس رمان اتوبیوگرافیک او ساخته شد. داستان فیلم درباره مرد جوانی است که تلاش دارد در بین خانواده و اجتماع، جایگاه خود را پیدا کند که در این راه با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شود. طاها که از سال 1998 مقیم پاریس است، قبل از فیلم‌ساز شدن به عنوان یک نویسنده شهرت کسب کرده بود. او از سال 2006 تا به حال، هشت رمان منتشر کرده است که به زبان‌های مختلف دنیا ترجمه شده‌اند.

کانال تلگرام ماهنامه سینمایی فیلم:

https://telegram.me/filmmagazine

آرشیو

سینماهای تهران


سینمای شهرستانها


اس ام اس


آرشیوتان را کامل کنید


شماره‌های موجود


خبرنامه

به خبرنامه ماهنامه فیلم بپیوندید: